Twente in beeld

De Kasbah is een experimenteel woonproject dat eind jaren zestig door de Amsterdamse architect Piet Blom werd ontworpen. Blom had dit stedelijk dak met 128 woningen oorspronkelijk ontworpen voor een meer centrale plek in Hengelo, maar uiteindelijk werd het plan gerealiseerd aan de oostzijde van de stad aan de Jacques Perkstraat en de Zwavertsweg. Het plan is een controversiële, ruimtelijke vertaling van de tijdgeest uit de jaren zestig waarin ontmoeten en delen centrale thema’s waren die een nieuwe tijd moesten inluiden. De ruimte onder het woondak was bedoeld voor parkeren, spelen en andere gemeenschappelijke activiteiten. Na een korte bloeiperiode bleek het gebrek aan privacy veel klachten te geven waardoor het overdekte maaiveld haar sociale functie verloor.

Het Schuivenhuisje is in 1887 gebouwd en moest toen de waterhuishouding op het kruispunt van Dinkel en het Almelo Nordhornkanaal regelen. De scheepvaart op het kanaal is eigenlijk nooit goed op gang gekomen waardoor het schuivenhuisje in 1960 zijn functie verloor. Het vijftien meter lange, drie meter hoge en slechts anderhalve meter brede huisje is in 2005 naar ontwerp van de architecten Smid en Peters uit Deventer gerestaureerd. Het huisje, dat de status van rijks- en provinciaal monument heeft, is een rustpunt voor wandelende, fietsende en ook kanovarende recreanten. In  deze tot een kostbaar natuurgebied ontwikkelde omgeving kunnen zij genieten van de ruimtelijke kwaliteit die de combinatie van natuur, infrastructuur en bijzondere bebouwing hier biedt.

De Grolsch fabriek op het bedrijventerrein De Grote Plooi bij Enschede vervangt sinds 2004 de brouwerij activiteiten van de vestigingen in Groenlo en Enschede. Deze nieuwbouw was al gepland maar kwam in een stroomversnelling na de vuurwerkramp in 2000. Het door het Deense ingenieursbureau Interbrew ontworpen complex ligt in het groene coulisselandschap aan de rand van de Usseler Es. Het ketelhuis is het meest prominente bouwdeel van de brouwerij en vormt een markant herkenningspunt bij de entree van Enschede vanaf de afrit van de rijksweg A1.

Het Glazen Bos is een kunstwerk van Gerard Koopman en Frank Bolink. Het begon als een enkele glasboom die in 1987 als een beursobject werd ontworpen voor de Enschedese glasfabriek Holst (nu Pilkington). Later is de boom in een serie van 12 ter gelegenheid van het 800 jarig bestaan in Haaksbergen geplaatst, op de hoek van de Eibergsestraat en de Scholtenhagenweg. De bomen bestaan uit 12 glasplaten die met boommotieven beschilderd waren. Na diverse keren beschadigd te zijn, zijn de bomen in 2004 – nu met gebrandschilderde motieven - heronthuld.

Het Openluchttheater in Hertme is in 1953 geboren uit een initiatief van pastoor Veeger en burgemeester Lambooy van Hengelo. Veeger stond een deel van ‘zijn’ bos af, burgers en bedrijven financierden het decor dat bestaat uit honderd kubieke meter Bentheimer zandsteen en acht jaar later ontwierp architect Jan Jans de houten overkapping. Op het heideveld aan de Wetering waren destijds de passiespelen met ruim driehonderd medewerkers het jaarlijkse hoogtepunt. De Twentse textiel-magnaten leverden de vele kleding van de acteurs en actrices. Het Bentheimer zandsteen blijkt duurzaam en vanaf de jaren zeventig worden er geen passiespelen meer maar wel opera’s, operettes en kindervoorstellingen gegeven. Vanaf de jaren tachtig is het Afrika festival vaste gast in het Openluchttheater.

Het Zonnebeek is een landgoed met gelijknamige buitenplaats, gelegen ten noorden van het Buursezand met zicht op het Usselerveld. Opdrachtgever was textielbaron  J.B. van Heek en zijn  Amerikaanse echtgenote Edwina. Dat verklaart waarom het statige en symmetrisch gebouwde huis door architect A.G. Beltman in 1907 naar Amerikaans voorbeeld werd ontworpen. De classicistische ontwerpstijl van het bureau Beltman liet zich goed verenigen met de stijl van de Amerikaanse planterswoningen waarin frontons, portieken, zuilen, serres en veranda’s  terugkerende elementen zijn. Het landhuis laat zich prachtig zien in de door P.H. Wattez ontworpen park dat eveneens geïnspireerd is op Amerikaanse voorbeelden.

De Sint-Plechelmuskerk vormt onmiskenbaar het hart van Oldenzaal. Op deze plek waren al vanaf de 8e eeuw gebedshuizen opgericht. Rond 1150 werd de huidige kerk gebouwd in Romaanse stijl met Westfaalse en Saksische invloeden. Van de uit Bentheimer zandsteen opgetrokken basiliek resteren het middenschip, de noordbeuk, het noordertransept en een koortravee. De midden- en zijbeuken hebben kruisgewelven en worden van elkaar gescheiden door bogen die afwisselend door zuilen en pijlers worden gedragen. De zestig meter hoge Plechelmustoren, ofwel de Ol’n Griez’n, is door de rechte toegangswegen vanaf Denekamp en vanaf Hengelo al van verre te zien. De toren dateert van circa 1220 en heeft vroeg-gotische elementen. Bij de restauratie in 1626 kreeg de toren zijn huidige hoogte.

De boerderijen aan de Tonnendijk in Vroomshoop danken hun karakteristieke, Groningse uiterlijk aan de boeren die zich destijds vanuit Groningen in het Twentse land gingen vestigen. Het geld dat de Nederlandse regering voor de ontginning van de veengebieden beschikbaar stelde, was afkomstig van de voormalige koloniën in Indië. Dat is ook de reden waarom veel boerderijen Indische namen hebben, zoals bijvoorbeeld Pertjaja, Ceres en Salvus. De hoeves met hun geïmporteerde karakteristieken vormen in dit deel van Twente een bijzondere aanvulling op de eeuwenoude, streekeigen bouwtradities.